|
Zespół
Ludowy "Ziemia Sanocka" |
Na podwalinach
przygotowywanych w ciągu szeregu lat, bo sięgnąć należy do
okresu przed I-szą wojną światową a także do okresu
międzywojennego przez różne inicjatywne grupy kulturowego
zainteresowania, inspirowane nie jednokrotnie przez
niektórych członków rodziny miejscowych właścicieli
posiadłości ziemskich a także ciała pedagogiczne miejscowej
szkoły powstało na terenie wsi Nowosielce Kółko Teatralne. W
ambitnej swej działalności wystawiając liczne sztuki
teatralne przyczyniało się też do podtrzymywania polskości,
regionalnych obyczajów oraz lokalnego folkloru w różnych
okresach historycznych przez które przechodził Region
Podkarpacia na przestrzeni ostatnich dwóch stuleci. Prężna działalność tegoż kółka
teatralnego oraz Koła Gospodyń Wiejskich a także grup
inicjatywnych w Szkole Podstawowej w Nowosielcach
prowadzonych w ostatnim półwieczu XX-tego wieku przez
nauczycielki wśród których na wyróżnienie zasługują Janina
Bednarczyk, Gizela Rożek, Wanda Dąbrowska i inne przyczyniło
się do założenia wpierw Amatorskiego Zespołu Pieśni i Tańca
Wiejskiego Domu Kultury w Nowosielcach a przekształconego z
czasem w Regionalny Zespół Ludowy „ZIEMIA SANOCKA”
Ochotniczej Straży Pożarnej w Nowosielcach.
Zespół ten
założony został w 1972 roku z inicjatywy wielkiej
propagatorki artystycznego ruchu ludowego Heleny Szajnowej,
oraz niektórych członków ówczesnego Zarządu Ochotniczej
Straży Pożarnej w Nowosielcach z wyjątkowo zaangażowanym w
dzieło wiejskiego folkloru Prezesem Zarządu Edwardem
Pietrzkiewiczem. Zespół od tej pory działa właśnie pod
patronatem Ochotniczej Straży Pożarnej w Nowosielcach.
W swoim
pierwszym programie Zespół zaprezentował sztukę teatralną
p.t. „POLSKIE GODY WESELNE” ze szczególnym uwzględnieniem
regionalnego folkloru .W sztuce tej zaangażowanych było
ponad trzydzieści osób a w pracach organizacyjnych przy
przygotowywaniu do wystawienia tej sztuki nie można pominąć
Stanisława Burczyka , który swym zaangażowaniem porywał
innych, a monologi „Sołtysa Kierdziołka” przez niego
wygłaszane w późniejszych programach zespołu pozostają nam w
pamięci na długi czas. W tym krótkim rysie historycznym nie
można pominąć również przyjaznego podejścia Piotra
Przybosia - Szefa Kapeli i Zespołu „BUKOWIANIE” z Bukowska ,
który na pierwsze spektakle naszego zespołu chętnie
udostępniał kostiumy Bukowian . Jeżeli już o kostiumach , to
należy wspomnieć że pierwsze własne kostiumy oraz część
instrumentów muzycznych zespół nasz otrzymał w ramach
odpisów likwidacyjnych od Zespołu Pieśni i Tańca Akademii
Górniczo Hutniczej w Krakowie – (po zmianie nazwy w
późniejszym terminie aktualnie Zespół PiT „KRAKUS”), dzięki
staraniom Edwarda Litwina, ówczesnego studenta w AGH, dobrze
zaprzyjaźnionego z krakowskim zespołem, zaś ich transport z
Krakowa do rodzinnych Nowosielec zrealizował Ryszard Nowak
przy dużym zaangażowaniu i koleżeńskiej pomocy Włodzimierza
Kozieradzkiego.
35 lat
działalności zespołu to historia w którą wplatały się
najprzeróżniejsze chwile , ciekawe sytuacje i nieoczekiwane
okoliczności. W działalności zespołu w tym okresie wzięło
udział ponad 200 osób, z których aktualnie wiele opuściło
rodzinne strony, wyjeżdżając poza granice Nowosielec, poza
granice kraju, a nieliczni również za wielką wodę aby tam
rozsławiać dobre zwyczaje Podkarpacia oraz piękno Sanockiej
Ziemi .
Nie do rzadkości
należy, że w zespole występowały lub nadal występują całe
rodziny a także dwa czy trzy pokolenia tych rodzin
równocześnie . Wymienić by tu należało rodzinę Tadeusza
Węgrzyna, jako najstarszego występującego w pewnym okresie
czasu w naszym zespole wraz z synem Mieczysławem oraz
wnukami i wnuczkami.
Podczas tej
trzydziestopięcioletniej działalności miały miejsce również
zespołowe romanse i miłostki, co m. in. w rezultacie
doprowadziło do powstania zespołowych małżeństw Wilhelminy i
Edwarda Litwinów, Janiny i Mieczysława Węgrzynów, Anety i
Mariusza Michalskich, oraz Magdaleny i Piotra Burczyków,
które to małżeństwa pozostają w stałej sympatii dla zespołu
za los jaki im ten zespół zgotował.
Zespół podczas
swej działalności przeżywał różne chwile wzlotów i upadków
należy tu podkreślić okresy bardzo prężnej działalności jak
również chwile czasowej stagnacji .Tak też było w 1985 roku,
gdy po chwilowym zastoju w działalności z inicjatywy mocno
zaangażowanego w życie zespołu ówczesnego Prezesa Zarządu
OSP Nowosielce - Edwarda Pietrzkiewicza , zostaje
reaktywowana działalność zespołu prowadzona w tej formie do
chwili obecnej .
W repertuarze
przedstawianym od 1972 roku Zespół „ZIEMIA SANOCKA”, oprócz
regionalnych obrzędów weselnych prezentuje liczne programy
artystyczne, dopasowywane do aktualnych potrzeb i
okoliczności, a w nich piosenki oraz tańce z przyśpiewkami
regionu krośnieńskiego, rzeszowskiego oraz haczowskiego.
Skład zespołu w tym okresie ulegał
licznym zmianom i aktualnie w zespole występują : grupa
muzyczna-kapela, dwie grupy taneczne, połączona grupa
wokalna a także grupa dziecięca oraz soliści.
Zespół w okresie swej
trzydziestopięcioletniej działalności koncertował ponad 380
razy (wg. prowadzonych notatek 386) przy różnego rodzaju
okazjach. Brał wielokrotnie udział w przeglądach i
festiwalach takich jak : Solińskie Lato, Krośnieńska KROPA,
DNI SANOKA, DNI JASŁA, AGROBIESZCZADY , Przegląd Kapel i
Zespołów Pieśni i Tańca Regionu Pogórza .Dziewięciokrotnie
uczestniczył w Ogólnopolskich Spotkaniach Zespołów
Scenicznych Ochotniczych Straży Pożarnych w Paczkowie koło
Opola oraz w Opatowie i Krynicy, gdzie w swej kategorii
otrzymywał liczne wyróżnienia i nagrody. Zespół wystąpił
również podczas I-szego, II-giego i III-ciego Regionalnego
Przeglądu Zespołów Scenicznych OSP w 1997, 1999 i 2001 roku
na scenie Opatowskiego Domu Kultury w Opatowie województwo
świętokrzyskie, zaś w 2003 roku w Ciechocinku a w 2005 roku
w Krynicy Górskiej. Zespół brał udział w VIII Festiwalu
Piosenki Strażackiej w Ciechocinku oraz w dziesięciu z
dotychczas zorganizowanych „Przeglądach Kapel i Zespołów
PODKARPACIA”, czterech „Zagórskich Przeglądach Kapel i
Zespołów”, trzech Przeglądach Kapel w Rymanowie Zdroju,
folklorystycznej imprezie p.n. „BOJKOWIANY” w Ustrzykach
Dolnych oraz w otwarciu europejskiej imprezy ekologicznej w
Sanoku pod nazwą EURO EKO MITING - BIESZCZADY-96. Zarówno
sama kapela zespołu jak i cały zespół prezentowały swoje
występy również na scenach Słowacji w ramach wymiany
kulturalnej przygranicznych regionów Podkarpacia.
W 2000-nym roku zespół „Ziemia Sanocka”, jako
jedyny w tej kategorii reprezentant Województwa
Podkarpackiego uczestniczył w ogólnokrajowej imprezie
zespołów scenicznych OSP w Warszawie pod nazwą „Jubileuszowy
koncert MUZYKANTY 2000” rozsławiając regionalny folklor oraz
piękno Sanockiej Ziemi .
Zespół koncertował również
wielokrotnie przy okazji Wojewódzkich, Rejonowych oraz
Gminnych Zawodów Sportowo-Pożarniczych na terenie
województwa krośnieńskiego a następnie podkarpackiego oraz
podczas XXVIII Finału Krajowego Turnieju Wiedzy Pożarniczej
w Rakszawie(2005 rok), umilając tym samym czas braci
strażackiej, biorącej udział w zawodach.
Regionalny
Zespół Ludowy „ZIEMIA SANOCKA” w 1993 roku wystąpił m. in.
ze swym koncertem podczas Krajowego Zjazdu Komendantów
Rejonowych Państwowej Straży Pożarnej, który odbywał się w
Szkole Chorążych Pożarnictwa w Krakowie, a w 1989 roku
reprezentował krajową Straż Pożarną występując na V-tym
Przeglądzie Amatorskich Zespołów Artystycznych Ministerstwa
Spraw Wewnętrznych „PAZA-89” w Puławach.
Warto podkreślić
że w 2000-nym oraz w 2006-tym roku zespół dokonał dwóch
nagrań dźwiękowych najlepszych fragmentów swojego repertuaru
(nagrania na kasecie magnetofonowej i płycie CD sfinansowane
zostało w całości przez Starostwo Powiatowe w Sanoku, zaś
wydania płyt dokonano w ramach programu operacyjnego i
finansowym wsparciu Urzędu Marszałkowskiego Województwa
Podkarpackiego w Rzeszowie oraz Urzędu Gminy w Zarszynie.
W czasie prowadzenia działalności
Zespołu przez jego szeregi przewinęły się dziesiątki a nawet
setki osób, przy czym należy zauważyć z większym lub
mniejszym powodzeniem ciągłe zainteresowanie pracą zespołu
przez miejscową młodzież i dzieci szkolne .
Kapeli zespołowej od początku
istnienia przewodzi Pan Augustyn Węgrzyn, niejednokrotnie
przy wydatnim wsparciu Pana Czesława Owada ,
kierownikiem administracyjnym Zespołu jest
Pan Mieczysław Węgrzyn a kierownikiem artystycznym całego
Zespołu Pan Edward Litwin.
Z dumą oraz
ogromną satysfakcją należy odnotować kolejny jubileusz
zespołu – w bieżącym roku wybija zespołowi 35-ta rocznica
jego założenia a co za tym idzie pokaźnego już jak na typowo
amatorski zespół stażu w propagowaniu ludowej kultury
podkarpackiego regionu.
Przedstawiając
ten stosunkowo krótki rys historyczny Zespołu nie sposób
jest wymienić wszystkie fakty, wszystkie szczegóły,
wspomnieć o wszystkich osobach bardziej lub mniej
związanych z istnieniem zespołu ,bardziej lub mniej
zaangażowanych w jego działalność, wymagałoby to bowiem
przedstawienia niemałej objętości wydawnictwa literackiego,
no bo przecież trzydziestu pięciu lat nie można zmieścić na
trzech stronach maszynopisu. Za jakiekolwiek pominięcia
faktów oraz wszelkie niedociągnięcia w tym zakresie w
imieniu kierownictwa zespołu bardzo gorąco przepraszam.
Dlatego też wszyscy, którzy w jakikolwiek sposób byli
podczas tego minionego trzydziestopięciolecia związani z
działalnością Regionalnego Zespołu Ludowego „ZIEMIA SANOCKA”
niechaj wiedzą o tym i to osobiście odczuwają, że są nadal w
gronie zespołu, tworząc wspólną artystyczną rodzinę na
osnowie przepięknego podkarpackiego folkloru oraz cudownej
Sanockiej Ziemi.
Nowosielce, maj 2007 rok
Autor opracowania: Edward
Litwin
|